Encyklopedia Krakowskiej Komunikacji

3.227.254.12 - ec2-3-227-254-12.compute-1.amazonaws.com - On-Line: 11
Encyklopedia Krakowskiej Komunikacji
Tramwaje rodziny N
Wagon typu N
(2xZR)

Opis, Dane techniczne, Schemat

Po roku 1945, w odbudowywującym się ze zniszczeń wojennych kraju, istniała pilna potrzeba uruchomienia seryjnej produkcji tramwajów. Z inicjatywą w tym kierunku wystąpił Zjazd Kierowników Przedsiębiorstw Komunikacyjnych. Pierwszą konferencję na ten temat zorganizowano 17.10.1946 roku w Katowicach. Postanowiono wówczas, że konstrukcja nowego tramwaju będzie wzorowana na niemieckim wagonie dwuosiowym KSW (Kriegstrassenbahn wagen). Jak sama nazwa wskazuje, były to tramwaje wojenne, dwuosiowe, o konstrukcji stalowej, z nieproporcjonalnie dużymi pomostami i szerokimi drzwiami, które miały ułatwić ewakuację pasażerów w razie alarmu lotniczego. Tramwaje serii KSW eksplatowane były od 1944 r. w Katowicach, Gdańsku i Poznaniu. Powołano specjalną komisję, która w latach 1946-47 opracowała kompletną dokumentację techniczną normalnotorowego wagonu silnikowego typu N. Przy tworzeniu dokumentacji starano się wyeliminować wady pierwowzoru, zrezygnowano także z obwodu niskiego napięcia do zasilania urządzeń pomocniczych i z montażu hamulców szynowych. Produkcję nowych tramwajów podjęła chorzowska fabryka wraz z kooperantami: Fabryką Rohn-Zieliński w Żychlinie (silniki trakcyjne) i Państwową Fabryką Aparatów Elektrycznych w Łodzi (nastawniki, automaty, solenoidy, opory rozruchowe). W późniejszym okresie produkcję silników podjął wrocławski Dolmel. Wagony doczepne typu ND były tej samej konstrukcji co silnikowe. Jednocześnie opracowano dokumentację techniczną wąskotorowej wersji nowego tramwaju (silnikowy 2N i doczepny 2ND).
W 1948 r. wytwórnię w Chorzowie opuściły pierwsze wagony doczepne ND przeznaczone dla Górnego Śląska, a w 1949 roku pierwsze wagony silnikowe typu N dla Warszawy, Krakowa i Katowic. Seria wagonów ND wyprodukowana w Chorzowie w 1948 roku miała charakter pilotażowy. W latach 1949-52 doczepy ND były seryjnie produkowane w Sanockiej Fabryce Wagonów. W latach 1950-51 Stocznia Gdańska wyprodukowała kilkadziesiąt wagonów silnikowych normalnotorowych typu N i wąskotorowych typu 2N. W 1950 roku rozpoczęto w Chorzowie seryjną budowę doczep ND, zaś w 1952 wagonów silnikowych typu 2N. W 1955 roku Konstal opuściła niewielka seria doczep wąskotorowych 2ND.
W 1953 roku przygotowano dokumentację unowocześnionej wersji wagonu N, czyli tramwaju typu 4N (silnikowy) i 4ND (doczepny). W wozie 4N zastosowano dwuskrzydłowe drzwi, które były wygodniejsze od ciężkich, pojedyńczych instalowanych w wagonie typu N, a także obudowano zewnętrzne stopnie drzwi. Pierwsze tramwaje typu 4N opuściły "Konstal" w 1956 roku. Ich seryjną produkcję rozpoczęto w roku następnym. Wąskotorowe wersje wagonów 4N i 4ND nosiły odpowiednio symbole 5N i 5ND. Od końca 1957 roku produkowano trochę zmienioną wersję tramwajów: odmiany 4N1, 4ND1, 5N1 i 5ND1. Doczepy 5ND1 w latach 1958-1961 były produkowane głównie przez FabrykęWagonów w Świdnicy. Ostatni tramwaj rodziny N opuścił Chorzowską Wytwórnię Konstrukcji Stalowych w 1962 roku. Łącznie, w czterech wytwórniach, wyprodukowano 3078 tramwajów tej serii, w tym 2415 sztuk w Chorzowie.

Dane techniczne
Typ N/2N/4N/4N1/5N/5N1
Typ ND/2ND/4ND/4ND1/5ND/5ND1
Miejsc16 + 80 stoj.16 + 80 stoj.
Silniki2 x 60 kW-
Masa14,0 t12,0 t
Wymiarydł. 10400mm
szer. 2173mm
wys. 3145mm
rozstaw osi 3000mm
średnica kół 800mm
dł. 10400mm
szer. 2173mm
wys. 3145mm
rozstaw osi 3000mm
średnica kół 800mm
ProducentChorzowska Fabryka, Stocznia Gdańska, KonstalChorzowska Fabryka, Sanok, Konstal

2019-09-19T16:58:31Z   2019-09-19CEST18:58:31+0200    Hubert Waguła - Ireneusz Hyra - Wszelkie prawa zastrzeżone © EKK 1997-2019™  Facebook